Berbice Nederlands: een taal in Zuid Amerika

Guyana orthographic projection.svg 1

Het Berbice Nederlands, onder sprekers bekend als di lanshi (= de taal, spreek uit ”die lansjie”), werd uitgestorven verklaard na de dood van de laatste vloeiende sprekers, Albertha Bell en Arnold King, begin jaren 2000. Aunt Bertha en Uncle Arnold – zoals ik ze kende, gebruik makend van de gebruikelijke aanspreektitels voor gerespecteerde ouderen in de gemeenschap – groeiden samen op na het overlijden van Kings ouders, slachtoffers van de grieppandemie van 1918 die zelfs de afgelegen zijrivieren van de rivier de Berbice in Guyana, in Zuid-Amerika bereikte. Zo werd neef Arnold grootgebracht als een jongere broer van nicht Albertha. Ze overleefden die dodelijke griep als kinderen en leefden beiden lang, Aunt Bertha tot ver boven de 90.

Berbice-Nederlands: taal

Kunnen klanken betekenis hebben? Het bizarre geval van de West-Vlaamse tj en dj

Unknown 10 1

Als taalkundigen onderzoeken we allerlei stukjes taal, zoals zinnen en zinsdelen, voor- en achtervoegsels, of zelfs individuele klanken zoals p en z. De meeste van deze taalelementen hebben een bepaalde betekenis. Een zin als De kat zit op de mat betekent bijvoorbeeld iets, net als het naamwoordelijk gezegde is gek in de zin Jan is gek iets betekent, en ook voor- en achtervoegsels betekenen normaal gezien wel iets. Denk maar aan ex- in ex-collega, wat zoiets betekent als “niet meer actueel”. Maar, vraag je je misschien af, hebben klanken als p en z dan ook betekenis? We weten dat klanken betekenissen kunnen onderscheiden, maar het is niet zo duidelijk of ze zelf een betekenis hebben. De woorden kat en …

Een project over “Amagerhollands” van de Nederlandse minderheid in Denemarken

Exner Besøget hos Bestefader 1853

In 2021 kunnen we het 500-jarig jubileum vieren van de vestiging van een groep Nederlandse boeren op het Deense eiland Amager. De Nederlanders kregen bijzondere rechten op Amager, waar ze eeuwenlang een gesloten Nederlandse gemeenschap vormden met het dorp Store Magleby als centrum.

Een van hun voorrechten was het recht om hun eigen taal te spreken. Deze taal – die zowel in het dagelijks leven als in de kerk en op school werd gebruikt – ontwikkelde zich geleidelijk tot een soort “Amagerhollands”, dat zowel Deense als Nederlandse woorden bevatte, maar vooral deed denken aan het Platduits.

Deze merkwaardige taal wordt nu onderzocht door Joost Robbe van de Universiteit van Aarhus, die voor zijn project “Amager Dutch: Reinstating a Unique Minority …